Blootstelling aan elektromagnetische velden als middel voor vroege activering van het aangeboren immuunsysteem: eerste bewijs bij mensen
Door Cuppen e.a. | Bioelectromagnetics | 2022
Een fundamentele uitdaging bij de bestrijding van infectieziekten is de snelheid van de immuunrespons. Ziekteverwekkers die zich zelfs maar een paar dagen ongehinderd kunnen vermenigvuldigen voordat het aangeboren immuunsysteem reageert, verwerven daarmee een cruciaal voordeel. Een nieuwe klinische studie, gepubliceerd in Bioelectromagnetics, levert het eerste bewijs bij mensen dat blootstelling aan laagfrequente elektromagnetische velden (LF-EMF) neutrofielen in vivo kan activeren — wat mogelijk een nieuwe, niet-invasieve aanpak biedt om de vroege immuunafweer te versnellen.
Het onderzoek: opzet en achtergrond
In een gerandomiseerde, placebogecontroleerde cross-overstudie werden 32 gezonde vrijwilligers (in de leeftijd van 50–70 jaar) in het Bernhoven-ziekenhuis in Nederland gedurende 30 minuten blootgesteld aan een 5 µT LF-EMF-signaal van het type ‘compound block’ (CBT). Vlak voor en na elke sessie werden bloedmonsters afgenomen, waarna de granulariteit van de neutrofielen — een erkende marker voor de activeringsstatus — werd gemeten met behulp van een standaard hematologieanalysator voor ziekenhuizen.
Het onderzoek was bewust gericht op een oudere leeftijdsgroep, omdat deze groep de bevolkingsgroepen vertegenwoordigt die het meest kwetsbaar zijn voor ernstige infectieziekten: oudere mannen met een verhoogd risico op een ernstig verloop van COVID-19, en oudere vrouwen die vatbaar zijn voor terugkerende urineweginfecties.
Het blootstellingsapparaat was draagbaar, werkte op batterijen en had de vorm van een ring; het genereerde een signaal dat bestond uit vier blokgolf-frequenties (320, 730, 880 en 2600 Hz). De veldsterkte bleef ruim binnen de veiligheidsrichtlijnen van de WHO en de EU, zoals vastgesteld door de ICNIRP, en er werd tijdens de blootstelling geen waarneembare warmte, geluid of trilling gegenereerd.
Belangrijkste bevindingen
De resultaten waren statistisch significant en klinisch relevant:
De granulariteit van neutrofielen nam significant af na blootstelling aan LF-EMV (gemiddelde verschuiving = −0,71, P = 0,0019, statistische kracht = 93%)
De controlegroep vertoonde geen significante verschuiving (gemiddelde = −0,07, P = 0,37)
Uit de vergelijking tussen de blootstellingsgroep en de controlegroep bleek een significant verschil (P = 0,008, statistische kracht = 82%)
Opvallend was dat de verandering in granulariteit geen verband vertoonde met het neutrofielenaantal bij aanvang, wat erop wijst dat het effect onafhankelijk is van de immuuncompetentie van een individu bij aanvang
Een afname van de granulariteit duidt erop dat neutrofielen zijn begonnen met degranulatie — waarbij antimicrobiële eiwitten en immuunmediatoren vrijkomen —, een kenmerk van vroege neutrofielactivatie.
Wat betekent de activering van neutrofielen in klinisch opzicht?
Neutrofielen zijn de meest voorkomende witte bloedcellen in het menselijk lichaam: er circuleren op elk moment ongeveer 2 miljard en er zijn er tot wel 50 miljard in het weefsel aanwezig. Als eerste verdedigingslinie tegen infecties is de snelheid en efficiëntie waarmee ze worden geactiveerd van cruciaal belang voor hoe goed een infectie in de allereerste stadia wordt ingeperkt.
Door LF-EMF veroorzaakte activering lijkt geen volledige inzet van neutrofielen teweeg te brengen — in plaats daarvan leidt het tot een ‘priming’-toestand: neutrofielen blijven morfologisch in rust, maar zijn in staat tot een snellere en krachtigere reactie wanneer ze in contact komen met een ziekteverwekker. Dit is een cruciaal verschil, aangezien het suggereert dat deze aanpak immuunreacties zou kunnen versnellen zonder onnodige ontstekingen te veroorzaken.
Bovendien dragen geactiveerde neutrofielen bij aan de productie van type I-interferon (IFN), waardoor het bredere aangeboren immuunsysteem in een vooraf geactiveerde antivirale en antibacteriële toestand wordt gebracht. Juist van deze cascade — waarbij plasmacytoïde dendritische cellen, de activering van het NLRP3-inflammasoom en de daaropvolgende IFN-gestimuleerde genexpressie een rol spelen — is aangetoond dat deze bescherming biedt tegen ernstige COVID-19 en andere ernstige infecties.
Voortbouwen op eerder bewijs
Deze klinische studie bij mensen bouwt voort op een solide basis van eerder onderzoek:
Uit dierstudies is gebleken dat blootstelling aan LF-EMF tijdens een infectie leidt tot een lagere sterfte en minder weefselbeschadiging
Uit in-vitroonderzoeken is gebleken dat er bij menselijke neutrofielen een verhoogde NET-vorming plaatsvindt via de NADPH-oxidase-route
Onderzoek op celniveau heeft aangetoond dat de productie van reactieve zuurstofsoorten (ROS) binnen 15 minuten na blootstelling aan LF-EMV toeneemt
Er zijn cellulaire reacties waargenomen bij veldsterktes van slechts 0,15 µT, wat ver onder de hier gehanteerde waarde van 5 µT ligt
Het voorgestelde mechanisme draait om NADPH-oxidase (NOX2), dat fungeert als cellulaire receptor voor LF-EMF-signalen, waarbij de daaropvolgende vorming van reactieve zuurstofsoorten (ROS) vervolgens immuunactivatiecascades in gang zet.
Gevolgen en volgende stappen
Hoewel het gemeten effect subtiel was — een verschuiving van 0,7 ten opzichte van een uitgangswaarde van 140 — merken de auteurs op dat het versterkende potentieel van neutrofielcascades inhoudt dat zelfs een bescheiden initiële activering aanzienlijke immuunreacties verderop in het proces kan uitlokken. Wanneer slechts een klein aantal neutrofielen voldoende wordt geactiveerd, kan dit leiden tot een cascade van rekrutering en versterking waarbij miljarden cellen betrokken zijn.
De auteurs wijzen op een aantal belangrijke praktische overwegingen voor toekomstige onderzoeken:
De kalibratie van de analysator moet op alle apparaten consistent zijn
Bloedmonsters moeten onmiddellijk worden verwerkt om kunstmatige verschuivingen te voorkomen
Bij het meten moet men gebieden met verstoorde omgevingsmagnetische velden vermijden
Er moet voldoende afstand worden aangehouden tussen de proefgroep en de controlegroep
Conclusie
Dit onderzoek levert het eerste in vivo bewijs bij mensen dat een korte blootstelling aan LF-EMF in lage dosering neutrofielen in het perifere bloed kan activeren — op veilige wijze, snel en zonder bijwerkingen. Indien deze bevindingen in de context van infectieziekten worden bevestigd, zou LF-EMF een veelbelovend niet-farmacologisch hulpmiddel kunnen zijn voor vroege immuunactivatie, met mogelijke toepassingen in:
Preventie van ernstige COVID-19 en andere luchtweginfecties
Behandeling van terugkerende urineweginfecties
Vermindering van de afhankelijkheid van antibiotica door versterking van de aangeboren immuniteit
Grondige klinische onderzoeken in de praktijk van infectieziekten vormen nu de essentiële volgende stap.
📄 Lees hier het volledige artikel: LF-EMF-signaal van het samengestelde bloktype activeert menselijke neutrofiele granulocyten in vivo — Bioelectromagnetics, 2022
Cuppen J.J.M. e.a. | Bioelectromagnetics Society | april 2022
