Vroegtijdige activering van het aangeboren immuunsysteem als strategie tegen door ziekteverwekkers veroorzaakte immuunvertraging
Door Jan Cuppen & Huub Savelkoul | Universiteit van Wageningen
Als we ons afvragen waarom sommige infecties een ernstig verloop krijgen, richten we ons vaak op het vermogen van de ziekteverwekker om het immuunsysteem te omzeilen. Maar wat als de echte boosdoener iets subtielers is — een opzettelijke vertraging bij het in werking stellen van onze immuunafweer?
In een nieuw overzichtsartikel van Jan Cuppen en Huub Savelkoul wordt een boeiende verschuiving in perspectief voorgesteld: het is niet alleen het omzeilen van het immuunsysteem, maar ook het vertragen van de immuunrespons die ziekteverwekkers zoals influenza, SARS-CoV-2 en uropathogene E. coli hun verspreidingsvoordeel oplevert.
Wat is immuunvertraging?
Immuunvertraging is een tijdelijke uitstel van de aangeboren immuunrespons van de gastheer, die doorgaans enkele dagen duurt. Deze periode is voldoende voor ziekteverwekkers om zich exponentieel te vermenigvuldigen, een hoge virale belasting op te bouwen en zich naar nieuwe gastheren te verspreiden, voordat symptomen leiden tot sociaal isolement.
Ziekteverwekkers hebben deze vertraging evolutionair geoptimaliseerd, niet om de ernst van de ziekte te maximaliseren, maar om de besmettelijkheid te maximaliseren. Een gastheer die nog steeds sociaal actief is, is voor een ziekteverwekker veel waardevoller dan iemand die door een ernstige ziekte aan bed gekluisterd is.
Neutrofielen: de eerste hulpverleners
Centraal in dit verhaal staan de neutrofielen — de meest voorkomende witte bloedcellen, waarvan er 1,1 miljoen per seconde worden aangemaakt. Wanneer ze in een vroeg stadium worden geactiveerd, kunnen ze infecties inperken voordat deze uit de hand lopen, door middel van fagocytose, de productie van reactieve zuurstofsoorten (ROS), de vorming van NET’s en cytokinesignalering.
Wanneer de activering ervan wordt vertraagd — zoals ziekteverwekkers opzettelijk bewerkstelligen — breidt de infectie zich ongebreideld uit, wat uiteindelijk leidt tot een overweldigende immuunreactie, met onder meer cytokinestormen en ernstige weefselschade. Dit patroon kwam op dramatische wijze tot uiting bij ernstige COVID-19-gevallen, waarbij vertraagde interferonreacties rechtstreeks verband hielden met slechtere uitkomsten.
Een nieuwe benadering: elektromagnetische velden met lage frequentie (LF-EMF)
De auteurs stellen dat LF-EMF — niet-ioniserende, niet-thermische velden die ruimschoots binnen de veiligheidsrichtlijnen van de WHO en de EU vallen — neutrofielen vooraf zou kunnen activeren en immuunvertraging zou kunnen tegengaan. Uit de belangrijkste bevindingen blijkt dat blootstelling aan LF-EMF:
Activeert neutrofielen binnen 30 minuten bij gezonde menselijke proefpersonen
Bevordert de vorming van NET via de NADPH-oxidase-route
Reguleert cytokineprofielen zonder overmatige ontstekingen te veroorzaken
Veroorzaakt geen DNA-schade en bevordert geen oncogene activiteit
Cruciaal is dat LF-EMF neutrofielen erop voorbereidt om sneller te reageren wanneer ze een ziekteverwekker tegenkomen — waardoor het immuunsysteem in hoogste staat van paraatheid wordt gebracht zonder vals alarm te slaan.
Gevolgen en open vragen
Indien dit klinisch wordt bevestigd, zou LF-EMF het volgende mogelijk kunnen maken:
Preventief gebruik tijdens het griepseizoen of bij het uitbreken van een pandemie
Vermindering van het antibioticagebruik door een sterkere aangeboren immuniteit
Preventie van cytokinestormen door infecties beperkt en onder controle te houden
Het meeste bewijs is echter nog steeds afkomstig uit in-vitro-onderzoek of diermodellen. Belangrijke vragen over de optimale blootstellingsparameters, de langetermijneffecten en de klinische werkzaamheid bij risicogroepen moeten nog worden beantwoord.
Conclusie
Nu de antibioticaresistentie toeneemt en er nieuwe pandemische bedreigingen opduiken, verdient het aanpakken van immuunvertraging door middel van vroege activering van neutrofielen serieuze wetenschappelijke aandacht. LF-EMF is een veelbelovend, veilig en niet-invasief hulpmiddel — maar grondige klinische onderzoeken vormen de essentiële volgende stap.
📄 Lees hier het volledige artikel: Immuunvertraging, meer dan alleen immuunontwijking, als drijvende kracht achter het vermogen van pathogenen om zich te verspreiden door ontregeling van neutrofielen, te verminderen door laagfrequente elektromagnetische velden (LF-EMF)
Cuppen, J.J.M. & Savelkoul, H.F.J. | International Journal of Molecular Sciences | december 2025
